Start Ogólne wiadomości Zadania i rodzaje hamulców

 

Zadania i rodzaje układów hamulcowych

W celu usystematyzowania informacji, przed rozpoczęciem badań należy uporządkować wiedzę teoretyczną o omawianym zagadnieniu. Literatura wskazuje na bardzo synonimiczne definicje układów hamulcowych. W opracowaniach ogólnych hamulcem nazywa się urządzenie do zmniejszania prędkości i zatrzymywania ruchomych części najczęściej obracających się części maszyn[1]. Precyzyjną informację w tym zakresie znajdziemy w opracowaniach Seweryna Orzełowskiego. Autor wskazuje, że układ hamulcowy to zespół mechanizmów umożliwiających zmniejszenie prędkości oraz zatrzymywanie pojazdów. Układ ten składa się z mechanizmów hamujących – hamulców- oraz z mechanizmów uruchamiających hamulce. Omawiane części pojazdów samochodowych dzielimy na zasadnicze(robocze) i pomocnicze(awaryjne i postojowe).

Podczas normalnej jazdy kierowca posługuje się hamulcami zasadniczymi. Są one uruchamiane za pomocą pedału i działają tylko podczas wywierania nacisku na ten pedał[2]. Hamulce zasadnicze działają na wszystkie koła pojazdu i są tak skonstruowane, że kierowca stale ma możliwość regulowania chwilowej skuteczności ich działania. Hamulce zasadnicze są przystosowane do hamowania z możliwie dużą skutecznością, lecz w krótkim czasie. Długotrwałe działanie tych hamulców może doprowadzić do ich uszkodzenia.

Hamulce awaryjne są uruchamiane niezależnie od hamulca zasadniczego i są przeznaczone do zatrzymywania pojazdu w razie awarii hamulca zasadniczego. Hamulec awaryjny działa podczas wywierania nacisku na mechanizm uruchamiający go[3]. Autorzy opracowania Podwozia i nadwozia pojazdów samochodowych dodają że wystarczy nieuszkodzony obwód hamulca roboczego dwuobwodowego albo hamulec postojowy, jeśli można dozować jego działanie a kierowca może się nim posłużyć ze swojego miejsca bez zmiany normalnej pozycji[4].

Ostatni z omawianych - hamulec postojowy - służy do utrzymywania pojazdu w bezruchu na drodze płaskiej lub pochyłej. Hamulec ten jest uruchamiany ręcznie z miejsca kierowcy, niezależnie od hamulca zasadniczego , działa bez konieczności wywierania trwałego nacisku na dźwignię[5]. Michał Hebda wskazuje że jest on szczególnie ważny w czasie nieobecności kierowcy[6].

W dwuobwodowych układach hamulcowych za hamulec awaryjny uważa się każdy z obwodów, na jakie jest podzielony zasadniczy układ hamulcowy. Każda z części podzielonego w ten sposób zasadniczego układu hamulcowego powinna działać niezależnie i zapewniać uzyskanie dostatecznej skuteczności hamowania w przypadku awarii drugiej części[7].

Niezależnie od konstrukcji poszczególnych mechanizmów układy hamulcowe powinny odznaczać się niezawodnością, duża skutecznością działania oraz powinny zapewniać taki rozkład sił hamowania, aby proces hamowania nie powodował utraty skuteczności pojazdu[8]. Szczegółowo ich wymagania określa się w kategoriach: krótka droga hamowania, krótki czas odpowiedzi, szybki czas narastania ciśnienia w układzie, równomierne działanie, reakcja układu adekwatna do nacisku pedału przez kierowcę, mała wrażliwość na brud i korozję, duża niezawodność, duża trwałość układu, odporność na ścieranie, niskie koszty eksploatacji[9].

W literaturze wyróżnia się również podział nie tylko ze względu na sposób użycia ale ze względu na konstrukcję omawianego elementu. Z tego względu hamulce stosowane w pojazdach drogowych dzielą się na bębnowe i tarczowe. Obie te odmiany spotyka się w samochodach osobowych, ciężarowych i dostawczych, w autobusach, ciągnikach siodłowych i motocyklach. W przyczepach, naczepach i małych jednośladach dominują wciąż hamulce bębnowe, ale coraz częściej podejmowane są próby zastępowania ich tarczowymi[10].

Rozróżnienie na hamulce zasadnicze i pomocnicze z uwzględnieniem różnic w ich konstrukcji wymaga dalszej charakterystyki, która zastanie opisana poniżej.

 

 

 


[1] Reymer B. (red.), Mały poradnik mechanika r, (1988), Tom II, Wydawnictwa Naukowo – Techniczne, Warszawa

[2] Orzełowski S., (1969), Budowa podwozi i nadwozi samochodowych, WSiP, Warszawa

[3] Orzełowski S., (1969), Budowa podwozi i nadwozi samochodowych, WSiP, Warszawa

[4] Chicińska B.(red) (2008), Podwozia i nadwozia samochodów osobowych., Wydawnictwo REA, Warszawa

[5] Orzełowski S., (1969), Budowa podwozi i nadwozi samochodowych, WSiP, Warszawa

[6] Hebda M., (2005),Naprawa i eksploatacja samochodów, Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom

[7] Orzełowski S., (1969), Budowa podwozi i nadwozi samochodowych, WSiP, Warszawa,

[8] Orzełowski S., (1969), Budowa podwozi i nadwozi samochodowych, WSiP, Warszawa,

[9] Fundowicz P., Radzimierski M., Wieczorek M., (2010), Konstrukcja pojazdów samochodowych, WSiP, Warszawa,

[10] Kozłowski M., (red.), (2005), Mechanik pojazdów samochodowych. Budowa i eksploatacja pojazdów, Część I, Wydawnictwo Vogel Publishing, Wrocław,

 


Stworzone dzięki Joomla!. Designed by: joomla templates web hosting Valid XHTML and CSS.